ใส่ ดอกสว่าน กับไขควงกระแทก ทำได้จริงไหม? แล้วต้องดูอะไร?

อยู่หน้างานแล้ว ดอกสว่าน อยู่ในมือ แต่สว่าน ดันไม่อยู่ใกล้ตัว มีแค่ไขควงกระแทก ที่พกติดรถไว้ตลอด แล้วในหัวก็มีคำถามแวบขึ้นมาทันทีว่า “เอาดอกสว่าน ใส่ไขควงกระแทกได้ไหม?” 

บางคนเคยลอง แล้วเจาะได้จริง แป๊บเดียวทะลุไม้เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น แต่บางคนลองแล้วดอกหัก งานพัง หรือรูออกมาเบี้ยวเหมือนมีคนแกล้ง ยิ่งถ้าเป็นงานที่ต้องให้รูตรง ๆ แบบเจาะนำก่อนยิงสกรู หรือเจาะให้ผ่านสองชิ้นงาน แล้วประกบกันพอดี ๆ นี่นะครับ แค่รูเอียงนิดเดียวก็กลายเป็นงานต้องแก้ยาวเลย 

ประเด็นคือคำว่า “ทำได้” มันมีหลายระดับครับ ทำได้แบบ หมุนแล้วเจาะพอผ่าน กับทำได้แบบ ปลอดภัย งานสวย เครื่องไม่พัง และไม่เสียเวลาซ้ำ มันคนละเรื่องกันเลย

พอเป็นไขควงกระแทก มันจะมีนิสัยเฉพาะตัว แรงมาไว จังหวะมันกระชากเป็นช่วง ๆ พอเริ่มเจาะ ดอกสว่าน อาจสะบัดนิดเดียวก็ทำให้หัวเจาะหนีจุด สร้างรอยขูดบนผิวชิ้นงาน บางทีทำให้ดอกสว่านกัดเอียงแล้วลากเป็นรอยวง ๆ ตั้งแต่รูยังไม่ทันเกิดด้วยซ้ำ หลายคนเลยสรุปเร็ว ๆ ว่า “ใช้ไม่ได้หรอก” ทั้งที่จริง ๆ แล้วมันใช้ได้ครับ แค่ต้องรู้กติกาก่อน

ในบทความนี้เราจะมาดูกัน ให้จับหลักได้จริงว่า ดอกสว่านจะเอาไปใส่ ไขควงกระแทก ได้เมื่อไหร่ ใช้แบบไหนถึงไม่เสี่ยง และต้องดูอะไรบ้างก่อนกดไกครั้งแรก เช่นเรื่องก้านดอก เรื่องหัวจับ เรื่องการคุมไก และเรื่อง “งานแบบไหนควรหยุด” ก่อนที่ดอกสว่าน หรือชิ้นงานจะเป็นฝ่ายพังแทน

ไขควงกระแทก ต่างจากสว่าน ตรงไหน?

ก่อนจะตอบว่า ใส่ดอกสว่านได้ไหม เราต้องเข้าใจนิสัยของเครื่องกันก่อนครับ ไขควงกระแทกถูกออกแบบมาเพื่อ “ขัน” เป็นหลัก ไม่ใช่ “เจาะ”

สว่านทั่วไป ทั้งสว่านไร้สาย สว่านไฟฟ้า หรือสว่านกระแทก (Drill) จะให้แรงหมุนค่อนข้างต่อเนื่อง เหมาะกับการคุมรอบ และคุมแนวในการเจาะ แต่ไขควงกระแทกจะมีการ “กระแทก” เป็นจังหวะ (Pulse) เวลามีโหลดหนัก ๆ สำหรับงาน เช่น เช่นขันสกรูยาว ๆ หรือขันน็อตแน่น ๆ ตัวเครื่องจะให้แรงบิดสูงมากในช่วงสั้น ๆ

ทีนี้พอเรายัด ดอกสว่าน เข้าไปในเครื่องที่มีแรงกระแทกเป็นจังหวะ ๆ ผลที่ตามมาคือ

• รูที่เจาะอาจ สั่น และ ออกไขว้ ง่ายกว่าสว่าน
• ดอกสว่านมีโอกาส สะบัด มากขึ้น ยิ่งตอนเริ่มเจาะ
• ถ้าดอกไม่เหมาะ ดอกสว่านอาจ บิ่น / หัก ได้
• ชิ้นงานบางชนิดอาจเกิดรอย บาด / ครูด / ไหม้ เพราะคุมรอบไม่ได้

ใส่ ดอกสว่าน กับไขควงกระแทก “ทำได้” แต่มีเงื่อนไข

ถ้าถามว่าใช้ไขควงกระแทก กับดอกสว่านเจาพ ได้ไหม คำตอบแบบไม่อ้อมค้อมคือ ทำได้จริงครับ โดยเฉพาะงานเจาะไม้ เจาะแผ่นบาง เจาะนำ (Pilot hole) หรือเจาะรูสำหรับสกรู แต่ต้องอยู่บนเงื่อนไขสำคัญ 3 เรื่องนี้

1. ต้องเป็น ดอกสว่าน ที่ “ใส่ได้จริง” กับหัวจับของไขควงกระแทก

ไขควงกระแทกส่วนใหญ่ใช้หัวจับแบบ 1/4 นิ้ว Hex (หกเหลี่ยม) ไม่ใช่หัวจับแบบสามจับ (Chuck) เหมือนสว่าน ดังนั้น ดอกสว่าน ที่จะใส่กับไขควงกระแทกได้ ต้องเป็นแบบปลายก้านหกเหลี่ยม หรือใช้ตัวแปลง/อะแดปเตอร์

2. ดอกสว่าน ควรเป็น “Impact Rated” หรืออย่างน้อย เป็นก้านที่แข็งแรง

ดอกสว่านทั่วไปบางรุ่นออกแบบมาให้รับแรงหมุนต่อเนื่องจากสว่าน ไม่ได้เผื่อแรงกระแทกเป็นจังหวะ ถ้าเอามาใช้กับไขควงกระแทก ในงานหนัก ๆ โอกาสดอกบิ่น หรือหักจะสูงขึ้น

3. ต้องรู้ว่า งานแบบไหนควรใช้ และแบบไหนไม่ควรฝืน

ต่อให้ใส่ได้ แต่ถ้าเป็นเจาะเหล็กหนา เจาะสแตนเลส หรือเจาะปูน ผมบอกเลยครับว่า อย่าฝืน เพราะเครื่องไม่ได้เกิดมาเพื่อสิ่งนี้ครับ งานพวกนี้มันต้อง “คุมรอบ + คุมแรงกด + คุมความร้อน” ให้ได้ ซึ่งสว่านตัวจริงทำได้ง่ายกว่าเยอะ

ไขควงกระแทกแรงมันมาเป็นจังหวะ ๆ พอเจอวัสดุแข็งและหนา มันจะพาให้ดอกสว่านร้อนเร็ว ทื่อไว รูออกมาไม่เนียน หรือแย่สุดคือดอกบิ่น / หัก แล้วพาให้ชิ้นงานเสียหายไปด้วย

ดอกสว่าน แบบไหน ใส่ไขควงกระแทกได้บ้าง? 

มาดูกันครับว่า ดอกสว่านแบบไหน ที่ไหนใช้ได้แบบแก้ขัด คือพอผ่านได้ แต่ต้องยอมรับข้อจำกัด ถ้าไม่อยากให้รูแรกเป็นรูสวย แต่รูถัดไปเริ่มสั่น เริ่มเบี้ยว หรือทำให้ดอกทื่อไวแบบผิดสังเกต จนสุดท้ายกลายเป็นงานที่ต้องกลับมาแก้ซ้ำให้ปวดหัวครับ

ดอกสว่าน ก้านหกเหลี่ยม (Hex Shank Drill Bit)

นี่คือคำตอบที่ตรงที่สุดครับ ถ้าคุณอยากเอาดอกสว่าน ไปใส่ไขควงกระแทกแบบไม่ต้องพึ่งอะแดปเตอร์ ให้มองหาคำว่า

• 1/4″ Hex Shank
• Quick Change
• Impact Ready / Impact Rated

ข้อดีคือใส่-ถอดเร็วมาก และล็อกแน่นกับหัวจับแบบ Quick-Release ของไขควงกระแทก โอกาสหลุดหรือแกว่งน้อย หรือแทบไม่มีเลย

ดอกสว่าน ก้านกลม (Round Shank) ใช้ได้ไหม?

ดอดสว่านทั่วไป ที่เราจะเห็นเป็นก้านกลม ๆ นั้น จริง ๆ แล้ว ก็ใช้ได้ แต่ต้องมี “ตัวช่วย” ครับ คืออะแดปเตอร์แปลงให้ไขควงกระแทกจับดอกก้านกลมได้ ซึ่งมีหลายแบบ เช่น อะแดปเตอร์หัวจับดอกสว่าน (Chuck Adapter) ที่ปลายเป็น 1/4″ Hex

แต่ผมขอเตือนตรง ๆ เลยว่า การใช้ตัวแปลงแบบนี้มันเพิ่ม “จุดต่อ” เข้าไปอีกชั้น จุดต่อยิ่งเยอะ ความแกว่ง (Runout) ยิ่งมีโอกาสเพิ่ม โดยเฉพาะดอกสว่านเล็ก ๆ เจาะรู แล้วเบี้ยวง่ายขึ้น

ดอกสว่าน แบบไหน ถึงเหมาะกับไขควงกระแทก?

ใช้หลักคิดง่าย ๆ คือ ดอกสว่านที่เหมาะ คือดอกที่รับแรงได้ และคุมตัวเองได้ดีตอนกัดชิ้นงาน พูดให้เห็นภาพคือ ดอกต้อง “ไม่อ่อน” จนบิดงอ หรือบิ่นง่ายเวลาเจอแรงสะบัด และต้อง “นิ่ง” พอที่จะพาตัวเองเข้ารูได้ตรง ไม่เต้น ไม่ลากเป็นวงตั้งแต่เริ่มกัดวัสดุ โดยเฉพาะช่วงแตะจุดแรก ๆ ที่ไขควงกระแทกชอบกระชากแรง ถ้าดอกสว่านคมดี ปลายออกแบบมาดี และก้านแข็งพอ งานจะไหลลื่นขึ้น

ดอกสว่าน สำหรับงานไม้ (Brad Point / Auger / Spade) 

ไม้เป็นวัสดุที่ดูเหมือนง่าย แต่จริง ๆ แล้วมันชอบทำให้ ดอกสว่าน หนีจุดได้ง่ายมาก โดยเฉพาะตอนเริ่มแตะผิวหน้า ไม้บางชนิดเนื้ออ่อน ดอกจะจิก แล้วพุ่งเร็ว บางชนิดมีเสี้ยน ที่จะดึงดอกให้เอียง หรือถ้าเป็นแผ่นเคลือบ ผิวลื่น ดอกสว่าน จะไถลจนเกิดรอยก่อนเจาะได้เลย 

• Brad Point ช่วยให้ปลายจิกนำ ไม่ลื่นตอนเริ่มเจาะ เหมาะมากกับไขควงกระแทก เพราะเครื่องมีแรงสะบัดตอนเริ่ม
• Spade Bit ใส่ก้านหกเหลี่ยมได้เยอะ ใช้เจาะไม้ได้เร็ว แต่ต้องจับเครื่องแน่น ๆ และควบคุมทางออกของรู
• Auger Bit บางรุ่นมีแบบก้านหกเหลี่ยม เจาะไม้หนาได้ดี แต่แรงต้านสูง ต้องระวังสะบัด

ดอกสว่าน สำหรับโลหะ (HSS / Cobalt)

ถ้าจะใช้จริง ๆ ให้เลือกดอกสว่าน แบบก้านหกเหลี่ยม ที่ระบุว่าใช้กับ impact ได้ครับ และควรเจาะ “โลหะบาง” มากกว่าโลหะหนา ถ้าเป็นเหล็กหนา ๆ หรือสแตนเลส แนะนำให้กลับไปใช้สว่านจริงจะดีกว่าครับ เพราะสว่านคุมรอบได้และมีแรงกดต่อเนื่อง ทำให้ดอกสว่านไม่ไหม้เร็ว

ดอกสว่าน เจาะกระเบื้อง เจาะปูนเบา

ต้องยอมรับว่า ผมเคยติดกับดักนี้ ครับ คิดว่า “ไขควงกระแทก ก็มีคำว่ากระแทก” น่าจะเจาะปูนได้ แต่ความจริงมันคนละระบบกันเลยครับ ไขควงกระแทก กระแทกในแนวหมุน (เพิ่มแรงบิดเป็นจังหวะ) ส่วนการเจาะปูนต้องการ “แรงกระแทกตามแนวแกนเข้า-ออก” เพื่อให้ ปลายคาร์ไบด์ บด / ทุบเนื้อปูนให้แตกออกมา

ดังนั้นต่อให้คุณใส่ ดอกสว่านเจาะปูนปลายคาร์ไบด์ แบบก้าน 1/4″ Hex ลงไป มันอาจหมุนได้จริง แต่มีโอกาสทำให้ดอกสว่านทื่อไว แถมรูยังมีสิทธิ์เบี้ยว หรือบานเพราะคุณต้องกดแรงจนเครื่องสั่นครับ แนะนำให้เลือก ดอกสว่านให้ตรงขนาดรู และอย่าลืม “คายผง” เป็นจังหวะ เพื่อไม่ให้ดอกสว่านร้อนจนทื่อเร็ว  

• เริ่มช้า ๆ แล้วค่อยเพิ่มแรง: ตอนหัวคาร์ไบด์แตะผิวปูนใหม่ ๆ ถ้ารีบกดหนัก รูจะชอบ “เดิน” แล้วกลายเป็นปากรูบาน
• ตั้งฉากให้ตรงตั้งแต่แรก: การเจาะปูน เอียงนิดเดียวรูจะกลายเป็นกรวยทันที โดยเฉพาะตอนใกล้ทะลุ
• เจาะ–ถอน–คายผง เป็นจังหวะ: ผงปูนอัดแน่นเมื่อไหร่ ดอกจะร้อนเร็ว ทื่อไว และรูเริ่มขยายเองแบบไม่ทันตั้งตัว
• อย่าหมุนฟรีในรูนาน ๆ: หลายคนเผลอปล่อยหมุนค้างเพื่อ “ขัดให้ลื่น” สุดท้ายปากรูบาน พุกหลวม ต้องแก้ใหม่
• ถ้าเจาะใกล้ขอบ  /ปูนเปราะ ให้กดเบา และคายผงถี่ขึ้น: ลดโอกาสปูนร้าวปริแตก และช่วยให้ดอกสว่าน กินเนื้ออย่างสม่ำเสมอ 

ดอกสว่านเจาะปูน ต้องเลือกแบบ อเนกประสงค์ หรือ ดอกสำหรับงานเบา เช่น กระเบื้อง เท่านั้น งานที่ทำได้ เช่น เจาะฝังพุกเบอร์ 6-7 ในผนังอิฐมอญ อิฐบล็อก อิฐมวลเบา และกระเบื้อง ในงานเดินท่อร้อยสายไฟ และงานติดตั้งกล้องวงจรปิด งานพวกนี้ไขควงกระแทก อาจ ทำได้ดี และเร็วมาก แถมเสียงเบา

สรุป: ทำได้จริง แต่ต้องเลือก ดอกสว่าน และเลือกงานให้ถูก

ถ้าคุณถามผมว่า “ใส่ดอกสว่านกับไขควงกระแทก ทำได้จริงไหม?” ผมตอบเลยครับว่า ทำได้จริง และในบางงานมันสะดวกมาก เพราะไขควงกระแทกเป็นเครื่องที่ช่างหลายคนหยิบใช้บ่อยที่สุดอยู่แล้ว

แต่หลักการคือ อย่าคิดว่าทำได้ แปลว่าควรทำ ครับ เลือก ดอกสว่าน ให้เหมาะ เลือกงานให้ถูกประเภท และคุมไกให้เป็น คุณจะได้ทั้งความเร็ว และความปลอดภัย 

เช็กลิสต์ก่อนเริ่ม: ใช้ ดอกสว่าน กับไขควงกระแทกให้ปลอดภัย

• ดอกสว่านเป็นก้าน 1/4″ Hex หรือใช้ตัวแปลง ที่แน่น คุณภาพดี
• เลือกดอกสว่าน ให้ตรงวัสดุ (ไม้/โลหะ/อเนกประสงค์)
• เริ่มเจาะด้วยรอบต่ำ และไกเบา
• จับเครื่องให้มั่น ระวังสะบัด โดยเฉพาะดอกใหญ่ และไม้หนา
• หากเครื่องเริ่มกระแทกถี่ ให้หยุด เคลียร์เศษ ลดโหลด หรือเปลี่ยนเครื่อง
• งานที่ต้องตรงมาก ๆ ให้กลับไปใช้สว่าน และหัวจับ Chuck

สุดท้ายถ้าคุณต้องเจาะเป็นกิจวัตร งานต้องเป๊ะ รูต้องสวย สว่านยังเหมาะสมกับดอกสว่านที่สุด อยู่ดีครับ ส่วนไขควงกระแทก ให้เป็นตัวช่วยที่เก่งมากในงานเจาะนำ และหน้างานที่ต้องเร็วจริง ๆ